reportage

De rode brievenbus: met dank voor bewezen diensten

De brievenbus op de hoek van de Lesbroussartstraat en het Flageyplein is nu verdwenen.© Saskia Vanderstichele

Brussel telde tot voor kort 811 rode brievenbussen, maar daarvan werden er 250 weggehaald. Dat is bijna één op de drie. Nu ook nog de postbedeling vanaf 2020 drastisch wordt teruggeschroefd naar twee keer per week, lijkt het briefverkeer steeds meer afgeschreven. "Al willen we dat de klant in de stad nog altijd een brievenbus vindt binnen een straal van 500 meter."

Postbussen 1 Gratesstraat Watermaal Bosvoorde BRUZZ ACTUA 1668
© Saskia Vanderstichele
| De postbus in de Gratèsstraat in Watermaal Bosvoorde: nu verdwenen.

Niet alleen in Brussel moesten de postbussen eraan geloven, Bpost hield in het hele land een ferme opruimactie. Van de bijna dertienduizend brievenbussen die België eind vorig jaar telde, werden er drieduizend verbannen naar het brievenbussenkerkhof.

Reden voor deze drastische snoeipartij: het internet, waardoor we steeds minder brieven schrijven en versturen. De totale brievenpost – inclusief de geadresseerde reclame – is in vrije val, dus ook het aantal brieven dat in de rode brievenbussen belandt.

“Tussen 2004 en 2018 daalde dat aantal met 60 procent,” zegt Barbara Van Speybroeck, woordvoerster van Bpost. “Ons uitgebreide netwerk van brievenbussen bleef in diezelfde periode echter onveranderd. Het evolueerde niet mee met het veranderende gedrag van de mensen. Het gevolg was dat er op den duur in bijna een kwart van de brievenbussen minder dan zes brieven per dag belandden.”

Na veertien jaar besliste Bpost eind vorig jaar om het probleem aan te pakken en flink te snoeien in het netwerk. In de steden was de impact van die beslissing het grootst. In Gent bijvoorbeeld werden vier op de tien locaties geschrapt, in Charleroi zelfs de helft. “We hebben wel geprobeerd om ervoor te zorgen dat de klant in de stad nog altijd een brievenbus vindt binnen een straal van 500 meter en op het platteland binnen de 1.500 meter,” zegt Van Speybroeck.

Postbussen Elsene Lesbroussartstraat BRUZZ ACTUA 1668
© Saskia Vanderstichele
| De vertrouwde plek van de brievenbus op de hoek van de Lesbroussartstraat en het Flageyplein.
Postbussen Elsen Lesbroussartstraat 2 BRUZZ ACTUA 1668
© Saskia VAnderstichele
| De vertrouwde plek van de brievenbus op de hoek van de Lesbroussartstraat en het Flageyplein: nu verdwenen.

Aan de lichtingsuren van de resterende postbussen werd niets gewijzigd. Die waren eerder al gereduceerd tot één keer per dag en ook vervroegd. In Brussel worden tegenwoordig praktisch alle brievenbussen geleegd om 13 uur. Bij een klein aantal komt de camionette van de post zelfs al om 10 uur langs. Een handvol bussen wordt leeggemaakt om 17 uur en slechts een enkele uitzondering, de brievenbus bij het Atomium bijvoorbeeld, om 19 uur.

Onze fotografe Saskia Vander­stichele maakte een toer langs de brievenbussen die moesten sneuvelen. Ze bleken, hoewel alle rood (RAL 3020 voor de specialisten), behoorlijk verschillend te zijn: sommige aan de muur geschroefd, andere op poot, sommige van de oude generatie, versierd met een gouden posthoorn, kroontje en leeuw, andere moderner, met een zilverkleurige deksel en het nieuwe witte, gestileerde logo van Bpost, een enkele recht, pront en onbeklad, de meeste scheef, verroest en vol graffiti of vieze stickers.

Na het weghalen bleef er hier en daar een mottige plek op de muur of een gat in het trottoir achter. Elders werd het vrijgekomen stukje muur meteen volgekladderd door graffitispuiters. Op nog andere plekken leek het alsof er nooit een brievenbus was geweest. In de Gratèsstraat in Watermaal-Bosvoorde ten slotte was de brievenbus-op-paal in de loop der jaren uitgegroeid tot verzamelpunt voor vuilniszakken. Daar moest de buurt op zoek naar een nieuwe baken.

Postbussen 4 Huart Hamoir Schaarbeek BRUZZ ACTUA 1668
© Saskia Vanderstichele
| Een verdwenen postbus aan de Huart Hamoirlaan in Schaarbeek.

Wie had gehoopt om zo’n stoere afgedankte brievenbus op de kop te kunnen tikken, is er aan voor de moeite. Bpost verkoopt ze niet. “We bewaren ze om te gebruiken voor de vervanging van kapotte brievenbussen,” zegt Van Speybroeck.

O ja, Bpost biedt nog een alternatief voor mensen die nu niet meer bij een brievenbus geraken. Het heet AUB Postbode, bestaat al sinds 2007 en werkt als volgt: je kleeft een Bpoststicker met daarop ‘AUB Postbode’ op je bus of je hangt een affiche met hetzelfde opschrift voor je raam en dan belt de postbode aan om een te verzenden brief in ontvangst te nemen of een paar postzegels te verkopen indien nodig. Het systeem blijkt echter amper bekend, zeker in Brussel.

Van Speybroeck verzekert nochtans dat de dienst ook in Brussel bestaat. “Het werkt natuurlijk het beste als je je postbode een beetje kent. Dan moet je zelfs geen officiële sticker of affiche gebruiken. Gewoon een briefje op je brievenbus of naast je bel volstaat.”

POSTBUSSEN 6 Sint-Michielscollegestraat BRUZZ ACTUA 1668
© Saskia Vanderstichele
| De vertrouwde plek van de brievenbus in de Sint-Michielscollegestraat in Sint-Pieters-Woluwe.
Postbussen Sint-Michielscollegestraat BRUZZ ACTUA 1668
© Saskia Vanderstichele
| De vertrouwde plek van de brievenbus in de Sint-Michielscollegestraat in Sint-Pieters-Woluwe: nu verdwenen.
Fijn dat je wil reageren. Wie reageert, gaat akkoord met onze huisregels. Hoe reageren via Disqus? Een woordje uitleg.
Lees ook

Nieuws uit Brussel in je mailbox?