analyse

Navigatieapp Waze laat Brusselse woonstraten vollopen

De navigatieapp Waze stuurt te veel volk dezelfde richting uit: "We moeten doorgaand verkeer door wijken gewoon onmogelijk maken."© PhotoNews

Vroeg u zich ooit af waarom uw woonstraat de ene dag autoluw blijft en de volgende dichtslibt met nerveuze bestuurders? Een van de belangrijkste antwoorden luidt: Waze. De navigatieapp leidt ook in Brussel tot steeds meer sluipverkeer. “We moeten doorgaand verkeer door wijken gewoon onmogelijk maken.”

"Je kunt ze er zo uithalen. Je rijdt op de Keizer Karellaan, Waze doet plots een suggestie om je route te veranderen en voor en achter je doen verschillende chauffeurs hetzelfde. Even later rij je door een woonstraat waar het verkeer ook al snel druk wordt. Het voelt alsof je een paar minuten spaart, maar vaak loopt het verkeer dan toch weer vast.” Aan het woord is een collega die elke dag Waze gebruikt om uit de Rand naar de redactie op het Flageyplein te rijden.

De navigatieapp Waze haalde het afgelopen jaar al een paar keer het nieuws omdat de app - meer dan klassieke gps-systemen - het sluipverkeer in de woonkernen bevordert. Waze beschikt via zijn gebruikers over erg veel data, herberekent de hele tijd welke routes sneller zijn en houdt daarbij amper rekening met het verschil in hiërarchie tussen de wegen. Een brede doorstroomas of een smal residentieel straatje, voor Waze maakt het niet veel uit.

waze.jpg
© Waze
| Waterloosesteenweg op grens Elsene/Ukkel: voorlopig te vermijden.

“Het grote voordeel van Waze is dat het het verkeer kan spreiden,” legt Tias Guns, dataexpert aan de VUB, uit. “Het systeem is oorspronkelijk in Israël en de VS bedacht, waar het in steden met een dambordpatroon niet zoveel uitmaakt welke laan je neemt. In een situatie met een brede steenweg die een dorpsstraat of woonstraat kruist, liggen de zaken natuurlijk anders. Zeker als Waze je een flinke blok laat omrijden om één minuutje te sparen.”

Guns heeft overigens wel bewondering voor de software. “Het toont goed wat we met artificiële intelligentie allemaal kunnen. Het systeem is zelfs zo fijnmazig dat het de vertraging meerekent die je oploopt door links of rechts af te slaan.”

Mikaël Eeckhoudt (Fietsersbond)

Wazen uit de Rand

De overlast die de app veroorzaakt, valt sneller op in landelijke gemeenten rond het hoofdstedelijk gewest dan erbinnen. Toch wordt Waze ook in Brussel druk gebruikt. Over precieze cijfers beschikt het Gewest niet, over inschattingen wel.

“Vooral mensen uit de Rand die naar hun werkplek in Brussel rijden gebruiken de applicatie,” merkte Frederik Depoortere, de fietsmanager van het Gewest. “Uit Vilvoorde heb je bijvoorbeeld vaste Wazetrajecten door Schaarbeek, waar ik zelf woon. De chauffeurs volgen daarbij de hele tijd een route die de doorstroom­assen als de Leopold II-laan en de Haachtsesteenweg mijdt. Daardoor komen ze ook geregeld op onze gewestelijke fietsroutes terecht, die net autoluw zouden moeten zijn.”

20190918 Waze file BRUZZ ACTUA 1676
© Photonews
| Met Waze ontstaan er vaste sluiproutes, met ook daar files tot gevolg.

Ook binnen Brussel zijn er overigens wel wat Wazegebruikers. “Ik merk dat bijvoorbeeld als ik een Uber neem,” zegt Mikaël Van Eeckhoudt, directeur van de Fietsersbond. “Alle bestuurders lijken met die app te rijden en ze komen ook voortdurend in kleine straten waar ze eigenlijk niets te zoeken hebben.”

De gevolgen van het Wazegebruik zijn niet min. “In die smalle straten zorgen de auto’s voor geluidsoverlast, slechte lucht en onveilig verkeer,” zegt Van Eeckhoudt. In Schaarbeek voert de vaste sluiproute uit Vilvoorde zo langs het kruispunt van de Helmetsesteenweg en de Waelhemstraat, waar in juni een veertienjarig meisje zwaargewond raakte.

“Bestuurders die zo’n sluiproute kiezen, hebben in het algemeen haast en rijden ook een stuk nerveuzer,” merkt een fietser die regelmatig een sluiptraject kruist op. “Ik merk het meteen, als zo’n auto gevaarlijk dicht achter je begint te rijden: dat is weer zo’n sluipchauffeur.”

Van Eeckhoudt van zijn kant benadrukt dat Waze niet de enige verantwoordelijke is voor het sluipverkeer. “Het versterkt vooral een fenomeen dat al bestaat.”

Good Move als antwoord

Als we bij de community manager van Waze aankloppen, klinkt een gelijkaardig geluid. “Door de applicatie is kennis waarover vroeger alleen lokale bestuurders beschikten nu voor iedereen toegankelijk,” vertelt Tom Puttemans, een van de Belgische vrijwilligers die na zijn werkuren het Belgische beheer van Waze voor zijn rekening neemt. De informaticus benadrukt dat hij geen diehardautofan is. “Ik ben ook activist bij twee lokale afdelingen van de Fietsersbond.”

Puttemans geeft toe dat Waze tot meer sluipverkeer kan leiden. “Maar dat is niet de verantwoordelijkheid van het bedrijf, maar van de overheid. Die stuurt het verkeer nu veel te weinig. Met knippen in straten en langere trajecten door woonwijken kan je ervoor zorgen dat navigatieapps voor een andere route kiezen. Of iets anders dat me vaak opvalt: zijstraten van hoofd­assen krijgen vaak erg lang groen. Op die manier stimuleer je natuurlijk het verkeer op die kleine straten.”

De Wazevrijwilliger zit daarmee verrassend dicht bij de analyse die ook Van Eeckhoudt maakt. Die verwacht vooral veel van het nieuwe gewestelijke mobiliteitsplan Good Move. “Dat verdeelt het hele gewest in mazen, samenhangende wijken die circulatieplannen moeten krijgen. Zo’n plan leidt een sluipchauffeur automatisch weer naar de rand van zo’n wijk en verhindert dat hij erdoor kan rijden.”
Ook fietsmanager Depoortere zet zijn hoop op het Good Move-plan, dat momenteel trouwens in openbaar onderzoek is.

Onze Wazegebruiker op de redactie vertrouwt ons ondertussen toe dat hij suggesties van de app steeds vaker negeert. “Je wint er uiteindelijk niet zoveel tijd mee en steeds weer in veranderende straatjes rijden die je niet kent geeft veel stress en is ook niet zo veilig. En vroeg of laat sta je toch weer stil.”

Fijn dat je wil reageren. Wie reageert, gaat akkoord met onze huisregels. Hoe reageren via Disqus? Een woordje uitleg.
Lees ook

Nieuws uit Brussel in je mailbox?