interview

Hind Fraihi: 'Het probleem is de grenzeloosheid van het jihadisme'

Hind Fraihi, onderzoeksjournaliste.© PhotoNews

Met de aanslagen in Parijs in november 2015 bleek Brussel plots een ‘haard van jihadisme’ te zijn. Enkele maanden later was Brussel zelf aan de beurt. De federale regering kondigde doortastende maatregelen aan, maar hebben die ook soelaas gebracht? “Het gevaar voor een do-it-yourself-jihadisme is niet weg,” vindt onderzoeksjournaliste Hind Fraihi.

Het speerpunt van de aanpak tegen radicalisering was het Kanaalplan van toenmalig minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA), als reactie op de aanslagen in Parijs in november 2015. Veel daders bleken uit arme wijken in Sint-Jans-­Molenbeek afkomstig te zijn, wijken die aan hun lot overgelaten werden en waar de illegale economie met onder meer drugs- en wapenhandel welig tierde. Ze vormden de ideale voedingsbodem voor radicaal-islamistische terreurnetwerken. Het was in die context dat minister Jambon zei die wijken te zullen ‘opkuisen’.

In februari 2016 trad het Kanaalplan in werking, nog voor de aanslagen van 22 maart in Brussel en Zaventem. De Brusselse en Vilvoordse politiezones moesten samenwerken om de poten onder dat illegale systeem weg te zagen, meer op valse adressen te controleren en IS-strijders op de voet op te volgen.

Hindi Fraihi 3 BRUZZ 1553
© Bart Dewaele
| Hindi Fraihi.

Een evaluatierapport in september 2018 toonde aan dat het aantal gevallen van radicalisme en terrorisme ondertussen is afgenomen. Meer dan achtduizend mensen werden uit het bevolkingsregister geschrapt na woonstcontroles. De controles op illegale economie en criminaliteit zijn spectaculair toegenomen – al waarschuwde Vilvoords burgemeester Hans Bonte (SP.A) wel dat de samenwerking tussen de verschillende burgemeesters nog steeds te wensen overliet. Het aanhoudende tekort aan politiemensen maakt de taak er evenmin eenvoudiger op.

Onderzoeksjournaliste Hind Fraihi sloeg jaren geleden al alarm over terroristische netwerken in Molenbeek, in haar boek Undercover in Klein-Marokko, verschenen in 2006. Momenteel werkt ze aan een volgend boek, dat de nieuwe, meer verdoken verspreiding van jihadistisch gedachtegoed analyseert.

Hind Fraihi, onderzoeksjournaliste

Fraihi ziet dat het Kanaalplan deels effect heeft gehad. “Het ‘gangster-islamisme’ teerde vijftien jaar geleden nog op een heel systeem van onderduikadressen, wapenhandel, witwaspraktijken enzovoort. Door harde maatregelen als woonstcontroles en door misdaadnetwerken op te rollen, hebben dergelijke bendes het nu veel moeilijker.”

Maar de dreiging is nog niet geweken, waarschuwt Fraihi. “Het risico op geïsoleerde vormen blijft bestaan, een soort do-it-yourself-jihad. Geen centraal aangestuurde misdaad, maar om het plastisch uit te drukken: een mes pakken en de straat opgaan, in je eentje. Een dreiging die we ook zullen zien bij het andere uiterste: extreemrechts.”

20190320 Hind Fraihi Schotelantennes BRUZZ ACTUA 1654
© Photonews
| Hind Fraihi: "Het jihadisme verspreidt zich in geïsoleerde vorm, via sociale media en schotelantennes."

Bewustzijn gegroeid

Want het intolerante salafo-wahabistische gedachtegoed, waarin zowel gangster-islamisme als DIY-jihad geworteld is, woekert nog steeds. Nochtans beloofde de federale regering ook om radicale moskeeën en haatpredikers op te doeken. “Voor een stuk heeft dat gewerkt,” zegt Fraihi. “Er is zeker een bewustzijn gegroeid binnen de Belgische moskeeën. Imams zijn alerter en doen aan de overheid melding van verdachte activiteiten.”

hindfraihi3.png
Hind Fraihi sloeg in 2006 al alarm over terroristische netwerken in Molenbeek in haar boek Undercover in Klein-Marokko

“Het probleem is de grenzeloosheid van het jihadisme, en dat is meteen ook de kracht ervan. Het radicale gedachtegoed verspreidt zich via sociale media en schotelantennes, wat veel moeilijker tegen te houden is. Het is gebaseerd op een vijandig wij-zij-denken: zogezegd ‘zuivere’ moslims versus gematigde moslims en andersgelovigen. Dat denken verspreidt zich bovendien steeds meer in de huiskamers, ook via de vrouwen, opnieuw in meer geïsoleerde vorm.”

Na de harde aanpak is het tijd voor de strijd om the minds and the hearts, aldus de onderzoeksjournaliste. “Door nabijheidspolitie en jeugdwerk moeten we het vertrouwen van geradicaliseerde jongeren terugwinnen. We moeten nadenken over hoe we ons onderwijs inrichten, zodat we die jongeren prikkelen en zodat relschoppers niet opnieuw kunnen verglijden tot gangsters. Want ook terroristen als de broers El Bakraoui (daders in Brussel en Zaventem, red.) zijn ooit begonnen als kleine boefjes.”

Aanslagen Brussel

Op de luchthaven van Zaventem ontploften op 22 maart 2016 twee bommen. Ook in metrostation Maalbeek was er een explosie.
Fijn dat je wil reageren. Wie reageert, gaat akkoord met onze huisregels. Hoe reageren via Disqus? Een woordje uitleg.
Lees ook

Nieuws uit Brussel in je mailbox?