reportage

Jehova's getuigen in Brussel: wachten op het einde

Twee keer per week komen de Jehova's getuigen samen om een tekst uit de Bijbel te bestuderen.© Ivan Put

Jehova’s getuigen hebben de bekende huis-aan-huisbezoeken niet afgezworen, maar vandaag duiken ze steeds vaker op in het straatbeeld, waar ze prediken bij drukke metrostations en kruispunten in de stad. Zo’n 2.500 aanhangers telt Brussel. BRUZZ woonde een van hun bijeenkomsten bij en sprak met een ex-getuige van Jehova.

Een rustige woonwijk in Oudergem. Een klein gouden plakkaat met ‘Salle du royaume des témoins de Jehovah’ verraadt dat achter deze poort een vergaderzaal van de Jehova’s getuigen schuilt. Boven de poort hangt een blauw bord met daarop ‘JW.org’, een verwijzing naar de website van de Jehova’s getuigen.

Dit is een van de twaalf plekken in Brussel waar Jehova’s getuigen samenkomen. Een vergaderplaats wordt ‘koninkrijkszaal’ genoemd, en wordt bezocht door meerdere gemeenschappen, of ‘gemeentes’ genoemd.

Er zijn in Brussel ongeveer dertig taalgroepen, van Portugees, Spaans, Linga, Chinees, gebarentaal, Frans, Russisch of Duits. In totaal gaat het om zo’n 2.500 gelovigen in Brussel, tegenover zo’n 25.000 in heel België. Wereldwijd groeit het aantal Jehova’s getuigen licht: er waren over de hele wereld acht miljoen Jehova’s getuigen in 2018 en dat aantal is een jaar later met 1,4 procent toegenomen. Hoewel Jehova’s getuigen nog steeds huis-aan-huisbezoeken doen, zijn ze steeds vaker op straat te vinden.

jehova 6 BRUZZ ACTUA 1673
© Ivan Put.

Op deze plek in Oudergem komen twee Franstalige ‘gemeentes’ twee keer per week samen. Normaal zijn er ruim zestig leden, in de zomer is het wat rustiger. Op de rode pluchen stoelen in de zaal zitten ongeveer dertig mensen: de mannen in donkerblauwe of grijze pakken, de vrouwen heel netjes gekleed.

Ook Heidi Colombo ziet er in haar schoenen met lage hak, witte rok en gestreepte blouse onberispelijk uit. “Jehova is de naam van God zoals die in de oude geschriften staat,” vertelt ze. “We nemen tijd om met anderen over God en zijn koninkrijk te spreken. Omdat we dus getuigen, of praten over Jehova, zijn we bekend als Jehova’s getuigen.”

Het geloof is een steun voor Colombo. “Ik heb veel meer zelfvertrouwen sinds ik Jehova’s getuige ben. Ik zie dat ik gewaardeerd word door God. Soms kan je het gevoel hebben om niets waard te zijn, maar dan herinner ik me dat Jehova geïnteresseerd is in wat ik doe. En ik heb vrienden bij de Jehova’s getuigen die er altijd voor me zijn. God zegt in de Bijbel ook dat we het vermogen hebben te zien wat goed en slecht is. Door de Bijbel te bestuderen, kunnen we daarachter komen, en ook dat geeft zelfvertrouwen.”

Getuigen van Jehova op het Bockstaelplein in Laken
© Ivan Put
| Getuigen van Jehova op het Bockstaelplein in Laken.

Bijbelstudie maakt een belangrijk deel uit van het geloof. Om die reden komen Jehova’s getuigen twee keer per week samen om gezamenlijk een tekst uit de Bijbel te bestuderen. Ook tijdens het huis-aan-huisbezoek of het prediken op straat, willen Jehova’s getuigen mensen overtuigen van de waarde van de teksten uit de Bijbel. “We willen laten zien dat er in de Bijbel vaak heel handige tips staan voor problemen in het alledaagse leven,” zegt Colombo.

Op het podium staat het katheder al klaar. Aan weerszijden van het podium hangt een scherm, met daarop de tekst Ne t’inquiete pas, car je suis ton Dieu, Isaïe 41:10. Op het podium zullen verschillende Jehova’s getuigen om de beurt plaatsnemen om de Bijbel te lezen en de gesprekken te leiden.

Heidi Colombo, getuige van Jehova

Overal ter wereld

Een video introduceert op de grote schermen aan weerszijden van het podium de Bijbeltekst van dit jaar. Op iPads lezen de bezoekers mee. Of je nu naar Cambodja, Australië of Nederland gaat, overal op de wereld lezen Jehova’s getuigen dezelfde tekst, vertelt Colombo. Die verschijnt in het tijdschrift De Wachttoren, dat ook een onlinevariant kent in een app. Het hoofdkantoor in de Verenigde Staten bereidt die tekst voor.

Chantal, getuige van Jehova
© Ivan Put
| Chantal, getuige van Jehova.

Jehova’s getuigen baseren hun geloofsbelijdenis op de volledige Bijbel. Deze week bestuderen Jehova’s getuigen wereldwijd de brieven van Paulus aan Timoteüs. “In de brieven zie je hoe Jezus het geloof heeft georganiseerd,” zegt Colombo. “Het gaat niet alleen over hoe de ‘gemeente’ in elkaar hoort te zitten, maar ook over de rol van het prediken en hoe Timoteüs een voorbeeld kan zijn voor anderen.”

Een van de Jehova’s getuigen neemt plaats achter de microfoon op het podium. “God heeft ons geen geest van lafhartigheid gegeven, maar van kracht en liefde en gezond verstand,” leest hij voor uit de brief van Paulus. “Gezond verstand betekent de dingen onder ogen kunnen zien zoals ze zijn, en niet zoals je wil dat ze zijn. Sommige jongeren onttrekken zich aan hun verantwoordelijkheden door drank of drugs te gebruiken, of excessief televisie te kijken. Dat is geen oplossing,” klinkt het vanaf het podium.

jehova 9 BRUZZ ACTUA 1673
© Ivan Put.

Een nieuwe video laat een paar voorbeelden zien van problemen waar mensen in het dagelijks leven mee te maken kunnen krijgen. Een man moet overwerken, terwijl hij liever bij zijn familie wil zijn. Een jonge vrouw ziet op Facebook niets dan onzinnige boodschappen van haar vrienden, en een jongen weet niet of zijn vrienden van het gamen wel echte vrienden zijn.

Hoe bieden Jehova’s getuigen weerstand tegen verlokkingen waar ze niet achter staan? Ook daarop geeft de Bijbel antwoord. “Het is niet wijs om in gesprek te gaan met afvalligen,” leest een getuige op het podium verder. “Zelfs als het is om die persoon te helpen, druist het in tegen de lezing van de Bijbel die we zojuist hebben behandeld.”

jehova 7 BRUZZ ACTUA 1673
© Ivan Put.

Prediken

Toch gaan Jehova’s getuigen regelmatig het gesprek aan met niet-gelovigen. Prediken maakt immers een belangrijk deel uit van hun geloof. Daarvoor is moed nodig, leest de Jehova’s getuige op het podium. “Niet lafhartig zijn, betekent ook zonder schaamte kunnen getuigen over God.

Laat ik de mensen om me heen weten dat ik een Jehova’s getuige ben, of probeer ik dat te verstoppen? Schaam ik me dat ik anders ben dan de anderen, of ben ik trots op mijn relatie met Jehova? Als iemand negatieve gevoelens heeft over het prediken van het goede nieuws, denk dan aan Jehova’s woorden aan Joshua: ‘wees moedig en sterk’. Vergeet niet: het gaat niet om de mening van onze collega’s en klasgenootjes, maar om het standpunt van Jehova en Jezus Christus.”

jehova 3 BRUZZ ACTUA 1673
© Ivan Put.

Elke Jehova’s getuige predikt zo vaak als hij of zij kan, vertelt Colombo. Voor sommigen beperkt zich dat tot een kwartier per maand, anderen verrichten tientallen uren per maand, maar het is geen verplichting. “Het hangt af van de tijd die iemand heeft,” zegt Colombo. “Een getuige van Jehova die tachtig jaar is, doet wat ze kan. Of een familievader die fulltime werkt, zal ook niet altijd beschikbaar zijn.”

Opnieuw wordt er een video afgespeeld. Die moet dienen als een praktische handleiding voor het prediken, en geeft tips om dat op zo’n manier te doen dat het effectief is. Door simpele voorbeelden te gebruiken, kunnen Jehova’s getuigen het best hun boodschap overbrengen. Het is belangrijk om in het achterhoofd te houden wie de luisteraar is, en altijd opnieuw het hoofdidee te blijven onderstrepen.

jehova 10 BRUZZ ACTUA 1673
© Ivan Put.

Koninkrijk Gods

En waarover prediken Jehova’s getuigen dan? Ze vertellen over de terugkeer naar het paradijs, dat zij het ‘koninkrijk Gods’ noemen, vertelt Colombo. “U kent het wellicht uit het Onzevader: ‘uw Koninkrijk kome’. Dat is ook het koninkrijk waarover wij prediken. We geloven dat God niet zal toestaan dat onze aarde vernietigd wordt. Hij zal de regie overnemen en van de aarde het paradijs maken dat hij in het begin wou. Als je Genesis leest, het eerste boek van de Bijbel, dan zie je dat God wilde dat de mens gelukkig was en altijd zou leven. Wij geloven dat dat opnieuw zal komen.”

Bijeenkomst Jehova's getuigen
© Ivan Put
| Een bijeenkomst van Jehova's getuigen in Oudergem.

Jehova’s getuigen geloven dat Jezus zal terugkeren, en bezig is met de voorbereiding daarvan. Nu al leven Jehova’s getuigen daarom volgens de principes die Jezus heeft meegegeven aan zijn discipelen. “Net als zijn discipelen willen wij altijd wakker zijn, en niet spiritueel slapen. Daarom zijn we zo actief aan het studeren: als hij komt, willen we klaar zijn.” Echter slechts een kleine groep mensen heeft toegang tot het paradijs. “God zal hen die bij hem horen, herkennen,” leest de Jehova’s getuige op het podium.

Een microfoon beweegt door de zaal. “Het einde is niet ver meer,” klinkt het uit het publiek. “Wakker zijn betekent de ogen openen voor de wereld van vandaag. Kijk naar alle oorlogen op deze aarde, of de problemen met het klimaat. De mens kan niet voor zichzelf zorgen. Geven we de mens de regie, of God?” Het gezang luidt het einde van de bijeenkomst in. “En éveil, tiens ferme et sois fort. Persévère jusqu’à la fin.”

Misbruik

Begin dit jaar kwamen Jehovah’s getuigen wereldwijd in opspraak toen honderden ex-gelovigen getuigden over seksueel misbruik met minderjarigen. Deze maand meldden verschillende Belgische kranten dat zich ook in Vlaanderen negentig slachtoffers hebben gemeld.

Het Informatie- en Adviescentrum inzake de Schadelijke Sektarische Organisatie hekelt de manier waarop Jehova’s getuigen gevallen van seksueel misbruik intern oplossen. Heidi Colombo benadrukt echter dat Jehovah’s getuigen in geval van seksueel misbruik wel degelijk naar de politie stappen.

Fijn dat je wil reageren. Wie reageert, gaat akkoord met onze huisregels. Hoe reageren via Disqus? Een woordje uitleg.
Lees ook

Nieuws en cultuur uit Brussel in je mailbox?