Rubberkorrels op kunstvoetbalvelden: gevaarlijk of niet?

© Michaël Michiels
| Het Albert Demuyterstadion in Elsene heeft een kunstgrasveld.

Zijn de rubberkorrels op de Brusselse voetbalvelden kankerverwekkend of niet? Ook staatssecretaris voor Gemeentelijke Sportinfrastructuur Fadila Laanan (PS) moet het antwoord schuldig blijven. Zelfs lanceert ze een mogelijk vervangproduct: korrels gemaakt van kurk.

Er is nog steeds veel onduidelijkheid over de gezondheidsrisico’s van de rubberkorreltjes op de Brusselse kunstgrasvelden. In februari kaartten de Elsense gemeenteraadsleden Audrey Lhoest en Yves Rouyet (Ecolo) de toestand aan van het synthetische voetbalveld van hun gemeente. Normaal moet dat om de tien jaar worden vervangen, maar het veld van Elsene ligt er intussen al veertien jaar en is tot op de draad versleten.

De slechte staat van de velden was niet hun enige punt, ook de gezondheidsrisico’s die de rubberkorrels mogelijk met zich meedragen, werden aangeklaagd. Bij zonnig weer warmen de velden op en ontsnapt de geur van verbrande autobanden. In 2016 sloeg een Nederlandse onderzoeksjournalist alarm. Hij maakte gewag van potentieel kankerverwekkende stoffen in het rubbergranulaat.

De Belgisch toxicoloog Jan Tytgat zei in het NRC: “Ten gevolge van wrijving kan er meer uit het rubber vrijkomen, wat bijvoorbeeld optreedt door een sliding bij het voetballen. En wat gebeurt er bij schaafwonden? Men kan verwachten dat er via de beschadigde huid meer contact is met de stoffen dan via de intacte huid.”

synthethisch voetbalveld
© Peter Dhondt
| Rubberkorrels langs het kunstgrasveld op de VUB-campus in Etterbeek.

Ook in Vlaanderen en Brussel rezen er vragen over het gebruik van rubbergranulaat in kunstgrasvelden.

Sinds het rubbergranulaat op onze kunstgrasvelden ter discussie staat, is het uitkijken naar een veilig en milieuvriendelijk vervangproduct. In Wallonië zijn ondertussen bij enkele velden de rubberkorrels vervangen door korrels uit kurk. Een interessante piste, vindt ook Fadila Laanan, die hierover ondervraagd werd in het Brussels parlement.

“Voor het kunstgrasveld in Elsene heb ik deze oplossing al voorgelegd en besproken met de schepen van Sport Béa Diallo (PS),” zegt Laanan. “Wanneer bewezen wordt dat de rubberkorrels niet schadelijk zijn voor de gezondheid, hoeft er niets te veranderen. Daarnaast kunnen gemeenten bij de heraanleg van een voetbalveld ook kiezen voor korrels uit kurk. In Frankrijk zijn zelfs kunstgrasvelden aangelegd met korrels gemaakt van kokosnoot, ook dat is een mogelijkheid,” zegt de staatssecretaris.
Laanan besprak met Diallo ook hoeveel de renovatie van het veld in Elsene zou kosten. “Er is weinig verschil in de kostprijs tussen een veld met het rubbergranulaat en een veld met kurkkorrels. De heraanleg moet je schatten op zo’n 30.000 en 40.000 euro,” zegt ze.

Het Brussels Gewest telt een zestigtal kunstgrasvelden met rubbergranulaat. Indien elke grasmat vervangen zou worden, komt dat dus neer op een kostprijs tussen 1,8 en 2,4 miljoen euro.
Voor een goed begrip, de Brusselse regering staat niet in voor de volledige kosten van de renovatie, maar geeft normaal gezien wel een subsidie. Die heeft Laanan nu tijdelijk stopgezet, tot er meer geweten is over de gezondheidsrisico’s van het rubbergranulaat.

In afwachting diende Laanan in februari een aanvraag in bij de federale minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open VLD), om het kunstgrasveld van Elsene te onderzoeken. “Twee maanden later wachten we nog steeds op een antwoord,” zegt Laanan.

Verwaarloosbaar

Het kabinet van De Block spreekt dat tegen. “Toen in 2016 het nieuws bekendraakte over de mogelijke gezondheidsrisico’s van rubbergranulaat heeft minister De Block een onderzoek besteld om op korte termijn uit te maken of er een gevaar was voor de volksgezondheid. We hebben toen de beschikbare studies bekeken die onder meer in Nederland waren uitgevoerd en ons land werkte ook zeer actief mee aan een studie van het Europees Agentschap voor Chemische Stoffen (ECHA),” verklaart De Blocks woordvoerder Roby Guns.

Na het onderzoek - dat dateert van februari 2017 - kwam het ECHA tot dezelfde conclusie als eerder onderzoek van het Nederlands Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). “De conclusie van beide onderzoeken is dat het risico voor de gezondheid van sporten op kunstgrasvelden nagenoeg verwaarloosbaar is. Laanan is bij de laatste interministeriële conferentie trouwens op de hoogte gesteld van die resultaten,” zegt Guns.

Staatssecretaris Laanan nuanceert. “Die studie uit 2017 gaat niet specifiek over het veld in Elsene. Het biedt niet genoeg zekerheid om ervan uit te gaan dat de rubberkorrels in Elsene niet gevaarlijk zijn.”

Het overgrote deel van de Brusselse voetbal- en rugbyvelden zijn synthetisch.

Fijn dat je wil reageren. Wie reageert, gaat akkoord met onze huisregels. Hoe reageren via Disqus? Een woordje uitleg.
Lees ook

Nieuws uit Brussel in je mailbox?