Expo 'Duizend bommen en castraten' over censuur in strips

© Yannick Sas
| Het Paleis voor Schone Kunsten

In de Brusselse Bozar vindt vanaf 16 april de tentoonstelling Duizend bommen en castraten plaats, in het kader van Difference Day, de dag van de persvrijheid. De educatieve expo schetst hoe censuur rond thema's als geld, drugs, racisme, taalgebruik of seks doorsijpelt in de Belgische maar ook internationale stripliteratuur.

"Niet alleen journalisten worden soms gehinderd of bedreigd wanneer ze hun job willen doen. Ook cartoonisten en stripauteurs hebben altijd al in de frontlinie gestaan wanneer het erop aankwam vrijuit te kunnen spreken," leggen de organisatoren uit in een persbericht. De tentoonstelling is gebaseerd op het boek Duizend bommen en castraten, waarin auteur en stripkenner Jan Smet duidelijk maakt hoe censuur over de jaren heen de strip in haar macht hield en hoe de tijdsgeest verandert.

Stripcurator Kurt Morissens verwerkte het boek tot een tentoonstelling waarin voorbeelden uit de Belgische en internationale stripliteratuur worden verzameld rond zeven verschillende thema's: geweld, drugs, racisme, taalgebruik, seks, geschiedenis en heilige huisjes. Van Lucky Luke die niet langer mocht roken, de Amerikaanse Comics Code Authority die buitensporig geweld verbood, tot Charel Cambré die koningin Mathilde iets te wulps afbeeldde.

Eeuw van spanningen

De tentoonstelling neemt de bezoeker visueel mee door een eeuw van spanningen, met aan de ene kant tekenaars en scenaristen, en aan de andere kant uitgevers, hoofdredacteurs, pastoors en politici. Vandaag worden er steeds meer vragen gesteld bij stereotiepe, racistische voorstellingen, zowel in 'klassieke' albums van vroeger als in hedendaagse strips. De tentoonstelling legt de onlosmakelijke band bloot tussen de geschiedenis van strip en de geschiedenis van censuur.

Op het einde van de expo legt cartoonist Kim Duchateau zijn ervaringen met censuur uit in een video. De tentoonstelling wordt georganiseerd in het kader van Difference Day (de Dag van de persvrijheid) op 3 mei en is een samenwerking tussen Bozar, Stripgids en Uitgeverij Vrijdag. Ze vindt van 16 april tot 16 mei plaats in het Paleis voor Schone Kunsten en gaat daarna op tournee.

Tekening voor het boek Duizend bommen en castraten. Bekende stripfiguren schuilen onder paraplu's voor een regen van zwarte balkjes, als teken van censuur
© Kim Duchateau
| De illustratie voor het boek en de tentoonstelling Duizend bommen en castraten

Nieuws en cultuur uit Brussel in je mailbox?