analyse

Geen consensus over betalen om te rijden

© Photonews

Vorige zomer raakte de Vlaamse regering het eens over de invoering van een slimme kilometerheffing. Na felle kritiek van de oppositie was de consensus de afgelopen week plots zoek. Wat kan Brussel doen? 

Het was de bedoeling om via een systeem van rekeningrijden filevorming tegen te gaan. Het tarief zou variëren met het tijdstip waarop iemand met de auto rijdt en met de bestemming. Maar de voorbije dagen was de consensus ver te zoeken en nu ligt er, op enkele weken voor de verkiezingen, geen duidelijk plan op tafel om bestuurders te laten betalen voor gebruik van de auto in plaats van voor het bezit ervan.

De heffing zou er komen in plaats van de verkeersbelasting en de belasting op de inverkeerstelling bij de inschrijving van het voertuig, en zou budgetneutraal zijn. Geen belastingverhoging zonder meer dus. In een recente versie van het Mobiliteitsplan Vlaanderen waarover De Tijd berichtte stonden twee mogelijke scenario’s: een belasting van gemiddeld 2 eurocent per gereden kilometer óf een tarief van gemiddeld 5 cent per kilometer met een startheffing van 25 cent voor elke gereden autorit. Vanuit oppositiehoek kwam er al snel kritiek. Het Vlaams Belang begon met een protestcampagne met bumperstickers en de PVDA lanceerde een petitie. Binnen de N-VA groeide de vrees dat het rekeningrijden als de ‘Benbelasting’ bekendheid zou verwerven (naar analogie met de veelbesproken ‘Turteltaks’).

Al snel trok de N-VA haar staart in. Later volgden ook Open VLD en CD&V. Volgens Vlaams minister van Mobiliteit Ben Weyts (N-VA) is er geen draagvlak meer en is de bevolking “bang gemaakt”. ”We gaan dat niet door de strot van de Vlaming rammen,” zei Weyts voor de camera van VTM Nieuws.

Brussel wil wel

Hoewel de Vlaamse meerderheidspartijen een serieuze bocht hebben gemaakt over de invoering van de slimme kilometerheffing, zijn de meeste Brusselse afdelingen wel nog voorstander. Zowel de Brusselse Open VLD als de CD&V is voor het idee gewonnen, al hangen ze er wel enkele voorwaarden aan vast. CD&V wil het alleen als het ook in de andere gewesten ingevoerd wordt. Open VLD wil eerst werk maken van de vergroening van de verkeersfiscaliteit, een hervorming die eigenlijk deze legislatuur al moest worden doorgevoerd.

Ook PS, SP.A, Groen en Ecolo zien het systeem van rekeningrijden wel zitten. Enkel PVDA, MR en Vlaams Belang zijn tegen.

Omdat het erop lijkt dat de slimme kilometerheffing er niet meteen komt, kan de Brusselse regering nu zelf initiatieven nemen om het fileleed aan te pakken en de luchtkwaliteit te verbeteren. Het meest voor de hand liggende alternatief is een stadstol, waarbij bestuurders een bepaald bedrag betalen om de stad binnen te rijden. Zo’n tol bestaat al in verschillende Europese steden, zoals Milaan, Stockholm en Londen. Maar ook voor dat idee lijkt een politiek draagvlak zoek. Enkel SP.A en Défi zien er wat in.

Andere opties

Andere opties zijn autoluwe zones, waar een auto er enkel in komt als je een toestemming op zak hebt, of mobiliteitscredits. Met zo’n systeem mag elke burger een bepaald aantal kilometers rijden met de auto. Wie eronder zit, kan de credits verkopen. Wie het maximale aantal overschrijdt, moet bijbetalen.

Al is het nog uitkijken of de slimme kilometerheffing wel definitief dood en begraven is. Na de vorige verkiezingen hebben de federale regeringspartijen N-VA, CD&V, Open VLD en MR – tegen de beloftes in – bijvoorbeeld de pensioenleeftijd toch verhoogd. Afwachten dus of er na 26 mei misschien toch een draagvlak opduikt.

Fijn dat je wil reageren. Wie reageert, gaat akkoord met onze huisregels. Hoe reageren via Disqus? Een woordje uitleg.
Lees ook

Nieuws uit Brussel in je mailbox?