Het Liedtsplein in Schaarbeek.

Meer bussen, een nieuwe tramlijn: zo bereidt Brussel zich voor op vertraging metro 3

Steven Van Garsse
© BRUZZ
22/11/2023
Updated: 24/11/2023 12.45u

De Brusselse regering gaat ervan uit dat metro 3 niet voor 2034 zal rijden, maar intussen raakt tramlijn 55 wel steeds meer verzadigd. Brussel Mobiliteit en de MIVB hebben dertien bovengrondse opties bestudeerd om hier voorlopig aan te verhelpen. Daarvan gaan negen opties grondiger onderzocht worden, zo heeft de regering donderdag beslist. Metro 3 is niet afgeschreven.

De verschillende opties staan in een nota die morgen door de Brusselse regering wordt besproken. Die gaat er nog steeds van uit dat de nieuwe metrolijn van Noord naar Bordet er zal komen. Ten vroegste in 2034, al houdt de Brusselse regering nu al rekening met nog verdere vertragingen.

Dat zet tramlijn 55 verder onder druk. Die lijn raakt stilaan verzadigd, en kampt met doorstroommoeilijkheden, waardoor de regelmaat en de dienstverlening problematisch wordt.

Brussel Mobiliteit en de MIVB hebben dertien scenario’s geformuleerd om dat scenario voorlopig te vermijden. Ze gaan van het inzetten van grotere trams, tot het fuseren van verschillende lijnen, nieuwe eindhaltes, extra buslijnen, tot het versterken van het fietsnetwerk.

De meeste opties blijken al snel technisch moeilijk te realiseren, erg duur of zijn onmogelijk binnen een tijdsbestek van minder dan tien jaar.

De Brusselse regering stelt de opties ook voor, in afwachting van metro 3. Soms is dat een voordeel, want als metro 3 er komt zal het tram- en busnetwerk sowieso herbekeken moeten worden.

Versterking busnetwerk

Soms is dat een nadeel, omdat het extra kosten en investeringen met zich meebrengt, die misschien niet gemaakt zouden moeten worden als metro 3 er toch sneller komt. Dat maakt het wikken en wegen erg moeilijk.

Een nieuwe tramlijn, parallel aan tram 55, is zo een van die opties. De tramlijn zou er dan op de Haachtsesteenweg komen richting Bordet. De tramlijn kost 7,3 miljoen euro extra, zonder rollend materieel en de exploitatie ervan. De lijn zal nooit klaar zijn voor 2032.

Er wordt in de nota ook nagedacht over de versterking van het busnetwerk, om tram 55 te verlichten, of de fusie van tramlijn 4 (van Stalle naar Noord), met tram 55. Daarmee zou er terug een lijn komen van Schaarbeek tot in Ukkel, zoals de oorspronkelijke tram 55, die in 2008 geknipt werd aan het Noordstation. Maar deze optie heeft als nadeel dat de doorstroommoeilijkheden van tram 55 geïmporteerd worden naar tramlijn 4, en de MIVB is er alvast geen voorstander van.

Parkeerplaatsen schrappen

Nog een voorstel: tram 55 aan het Noordstation bovengronds houden, en linken met de toekomstige tram naar Thurn & Taxis. Probleem daar is dat de bouwaanvraag voor die laatste nieuwe tramlijn binnenkort wordt ingediend.

De nota stelt ook tal van minder dure opties voor. Een daarvan is de regelmaat van tram 55 verbeteren door de lichten aan de kruispunten beter te regelen, circulatieplannen in te voeren en parkeerplaatsen te schrappen in straten waar een hoge rotatie is, bijvoorbeeld op de Helmetsesteenweg, een winkelstraat. Het is de meest voor de hand liggende oplossing, maar eentje die volgens de MIVB niet voldoende zal zijn.

Ook een stuk goedkoper: de versterking van het fietsnetwerk in het noord-oosten van Brussel. Dat zou kunnen door een bus- en fietsas aan te leggen op de Haachtsesteenweg, vergelijkbaar met die op de Kroonlaan. Samen met fietssnelwegen langs spoorlijnen in dit deel van Brussel (lijn 26, en lijn 36) kan dat tot 1.000 fietsers per uur opleveren. Kostprijs van dit alles bedraagt 13,5 miljoen euro.

Tot slot wordt ook een sensibiliseringscampagne voorgesteld om tramreizigers aan te moedigen om bijvoorbeeld de trein te nemen aan Bordet, of andere vervoersmiddelen.

Studiefase

Al deze bovenstaande maatregelen zullen verder onderzocht worden in een nieuwe studiefase. Daar heeft de Brusselse regering donderdag groen licht voor gegeven.

De MIVB en Brussel Mobiliteit zullen in totaal negen van de dertien alternatieve scenario's verder bestuderen. Daarvoor zullen zij overleggen met de gemeenten Schaarbeek en Evere.

Vier van de dertien scenario's zullen niet meer verder onderzocht worden. Het gaat om de verbetering van de frequentie en de verhoging van de capaciteit van tram 55. Ook zullen verschillende mogelijke omleidingen van tram 92 niet verder bestudeerd worden.

Wanneer deze studiefase afgerond moet zijn, is niet duidelijk. De Brusselse regering legt zichzelf geen deadline op.

Iets gezien in de stad? Meld het aan onze redactie