Brede scholen in Brussel: 'Laat ons meebeslissen'

© Brede School
| Een initiatief van Brede School: in vijf naschoolse ateliers in de Molenbeekse school Paloke werd een labyrint gebouwd voor op de speelplaats.

Een netwerk tussen scholen, gezinnen en vrijetijdsorganisaties uit de buurt, dat is wat Brede Scholen in Brussel trachten te zijn. De Vlaamse Gemeenschapscommissie stuurde een hervormingsnota uit, maar de Brede-Schoolcoördinatoren trekken aan de alarmbel. “Ons doel is hetzelfde. Maar de aanpak kan volgens ons beter.”

Kinderen leren al heel wat op school, maar ontwikkeling stopt niet na de lesuren. Niet ieder kind vindt de weg naar de muziekschool of jeugdbeweging, waar nochtans talenten, vaardigheden en vriendschappen gesmeed worden. De Brede School wil daar iets aan doen door gezinnen, scholen en vrijetijdsorganisaties met elkaar te laten versmelten tot één groot buurtnetwerk.

Vooral voor kansarme kinderen ligt de drempel naar de kunstacademie of sportclub op die manier een stuk lager. Ook voor ouders kan het een eerste stap zijn naar voorzieningen als Kind & Gezin.

Brede Scholen bestaan nog niet heel lang in Brussel. In 2012 lanceerde de Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC) een eerste oproep, na een aantal geslaagde proefprojecten. Zowel scholen als gemeenten konden, onder een aantal voorwaarden, een Brede School opbouwen en daarvoor aanspraak maken op subsidies. Ondertussen zijn er bijna dertig Brede Scholen in het Gewest.

De VGC wil de Brede Scholen opnieuw hervormen en schreef daarvoor in 2017 een hervormingsnota uit. Bedoeling is om letterlijk elk kind de kans te geven zich zo breed mogelijk te ontplooien, en daartoe moeten alle scholen uiteindelijk Brede School worden. Nu zit nog niet iedere school in zo’n netwerk.

De gemeente zou daarom in de toekomst optreden als facilitator voor een gemeentelijk Brede-Schoolnetwerk. Op scholen zelf wordt een leerkracht aangeduid als Brede-Schoolverantwoordelijke, die de eerste drie jaar ondersteuning kan krijgen vanuit het Onderwijscentrum Brussel (OCB).

Brede school
© Koen Spolspoel

Uitdovend verhaal

“Het voorstel kwam echt out of the blue,” zegt Evi Frans, Brede-Schoolcoördinator in Sint-Jans-Molenbeek. Vanuit de gemeentelijke vzw Molenketjes is zij degene die alle partners van de Brede School Molenbeek samenbrengt. Ze betreurt dat er aan de nota geen gezamenlijke denkoefening voorafging. “Op het terrein klonk dan ook veel protest. Nochtans hebben we hetzelfde doel voor ogen: voor elk kind een Brede School.”

Alleen moet dat doel anders bereikt worden. De financiering op gemeentelijk niveau leggen, is riskant, meent Frans. “Te afhankelijk van de goodwill van een schepencollege. Als die niet meewillen, is er al geen coördinatie.” De scholen krijgen bovendien geen extra uren voor een Brede-Schoolverantwoordelijke.

“Er is wel ondersteuning van het OCB, maar ook die valt na drie jaar weg. Scholen zitten nu al op hun limiet, door het lerarentekort en de soms moeilijke gezinsomstandigheden van hun leerlingen. Als daar nog eens extra werklast voor Brede Scholen bijkomt, dreigt dat een uitdovend verhaal te worden,” aldus Frans.

De Brede-Schoolcoördinatoren hebben daarom zelf een alternatief uitgewerkt. Daarin worden Brede-­Schoolnetwerken opgebouwd per buurt, en niet per se binnen gemeentegrenzen. Het netwerk zal altijd bestaan uit meerdere scholen. Spilfiguur is de Brede-Schoolcoördinator, die scholen en partnerorganisaties op elkaar afstemt. In iedere school komt bovendien een Brede-­Schoolverantwoordelijke, het aanspreekpunt voor dat lerarenteam. Die moet daarvoor minstens deels worden vrijgeroosterd.

Budget moet omhoog

En wat mag dat kosten? “In de nota van de VGC zijn nooit bedragen genoemd. Maar ons voorstel zou een stuk duurder zijn,” zegt Frans. “Het is ook moeilijk te becijferen,” vult Marianne Swerts aan, Brede-Schoolcoördinator in Laken. “De kostprijs hangt voor een groot stuk af van hoeveel mensen je moet aanstellen en wat hun anciënniteit is. Dat kan sterk variëren.”

In ieder geval moeten de middelen omhoog: “Als je ieder kind op een Brede School wil krijgen, dan moet het budget verhogen,” zeggen Frans en Swerts. “Indien mogelijk niet alleen met geld uit Onderwijs, maar ook vanuit Welzijn en Gezin, en Cultuur, Jeugd en Sport.”

Op dit moment toetsen de Brede-Schoolcoördinatoren hun voorstel af bij de verschillende partijen. “De eerste gesprekken verliepen alvast positief. Maar het is afwachten wat de verkiezingen brengen. In ieder geval moeten we na 26 mei snel aan het werk met die hervorming, want in augustus 2020 moet het nieuwe subsidiesysteem van kracht zijn,” vervolgt Frans. “We hopen dus dat we na de verkiezingen mee aan tafel mogen zitten.”

Het belang van Brede Scholen staat voor de coördinatoren buiten kijf. “Onderzoeksresultaten zijn er helaas nog niet, bij deze een warme oproep aan de universiteiten,” zegt Swerts. “Maar kijk naar Ezelsoor, onze boekenkaftdag in het begin van het schooljaar. In Laken zijn er dit jaar maar liefst 180 gezinnen naar GC Nekkersdal afgezakt.

In de eerste plaats komen die voor het gratis kaftpapier. Maar uiteindelijk schrijven veel kinderen zich ook in voor watergewenning of de kunstacademie, waar ze anders wellicht niet naartoe zouden gaan. Dan zie je wat voor een impact de Brede School kan hebben.”

Voor meer informatie kunt u terecht op de Facebookpagina Brede School Brussel via www.facebook.com/BredeSchoolBrussel/

De uitdagingen in het Brussels onderwijs

Op donderdag 1 september zijn tienduizenden Brusselse kinderen weer naar school gegaan. Vijf ervaringsdeskundigen geven hun mening: wat is de grootste uitdaging voor het Brusselse onderwijs in het komende schooljaar?      

Fijn dat je wil reageren. Wie reageert, gaat akkoord met onze huisregels. Hoe reageren via Disqus? Een woordje uitleg.

Oproep: Lees of reageer je wel eens op online comments, op nieuwssites of social media? Wil jij bijdragen aan een constructief online debat? Doe dan nu mee met het RHETORiC-onderzoek en ontvang een waardebon. Meer info en inschrijven.

Lees ook

Nieuws en cultuur uit Brussel in je mailbox?