big city

JOUW VRAAG. Zijn er plannen om de Zenne bloot te leggen in Brussel?

© Jean-Marie Binst BRUZZ
| De rivier Cheonggyecheon in Seoel werd blootgelegd. Een voorbeeld voor Brussel?

Eerder deze herfst kon u het al lezen in BRUZZ: vanaf 2026 zal de Zenne weer bovengronds te zien zijn. Dat bevestigt minister van Leefmilieu Alain Maron (Ecolo). “De Zenne zal tussen IJzer en de Redersbrug, vlak bij Thurn & Taxis opnieuw opengelegd worden (in de Kinderboerderijsite van het Maximiliaanpark, red.).” Dat ziet er goed uit, alhoewel.

Er hebben zich al wat stedelingen, actiegroepen, milieuorganisaties, lokale politici en Brusselse ministers geschaard achter de intentie om de Zenne bovengronds te doen stromen. Al sinds begin deze eeuw zelfs komt het voorstel met regelmaat naar lucht happen. Vzw ZenneSenne schoof in 2005 toenmalig minister Pascal Smet een studie toe. Ex-reportagemaker Peter Lombaert van vzw Zennezotten had ook al een haalbaarheidsstudie klaar. Hij kanode zelfs voor het VRT-televisieprogramma Vlaanderen Vakantieland in het vuile Zennesop van bron tot monding.

Ook minister Brigitte Grouwels (CD&V) zwom - in gezelschap van een olijke naturist - in de Zenne. Sjonge, hoeveel gepalaver, moeite, berekeningen en verre beloftes heeft die rotrivier al niet gekost. Want ook al is Brussel zowaar een van de enige hoofdsteden in Europa zonder rivier om langs te kuieren - tenzij een streepje in Vorst en Heembeek - de Zenne heeft niets meer wat dat haalbaar maakt. Of toch? Het simulatiebeeld waarbij de Zenne opnieuw aangelegd wordt, is alvast vrijgegeven. Het echte ontwerp ‘zou’ tegen april 2020 bekend zijn, de aanleg ‘zou’ in 2023 beginnen. Eigenlijk wordt in een landschappelijk hertekend Maximiliaanpark een waterstraat voorzien van zo een halve meter diep en met een lengte van 700 meter. Zowaar een lang eendjeskraam. De heringerichte ‘rivierzone’ komt naast de straatkant van de Willebroekkaai, met daarachter park. Op exact dezelfde plek als de toenmalige Zenne ligt dit waterbekken niet, maar toch aardig in de buurt.

Zenne was BRUZZ 1557
De 19de-eeuwse Zennevertakking laveerde als misselijke rivier door het stadscentrum

Waarom die Zenne eigenlijk ooit weg moest? We moeten accepteren dat de Zenne om evidente redenen overkapt werd en gerioleerd. Het eerste plan uit 1865 van stadsarchitect Léon Suys (1823-1887) bleek om de rivier recht te trekken en de zijarmen te dempen, maar de politiek - toen had ook de koning nog wat te zeggen - besliste er anders over. Van 1867 tot 1871 werd de loop verlegd en over een tweetal kilometer overwelfd. Nog eens zestig jaar later werd van Laken tot Anderlecht wel zes kilometer Zenneloop in buizen gelegd (1931-1955). Waarom die zware ingreep op de natuur moest gebeuren? Hoofdzakelijk omdat de waterloop een open riool was geworden, door de aanpalende industrie, het plebs dat er langs woonde en soms hangende ‘huisjes’ - toiletten aan achtergevels.

Eigenlijk werd het recente project van revitalisering van de Zenne - naar onze bescheiden mening - pas echt concreter nadat minister-president Rudi Vervoort (PS) in maart 2019 naar Korea was gereisd. BRUZZ gaf in een artikel in 2017 het voorbeeld van de revitalisering van de stadsrivier Cheonggyecheon in Seoel: ooit een mooie stadsrivier, in de jaren 1960 een open riool, nog later gedumpt en overkapt met een autoweg met daarboven een stadsviaduct (1968-1976). In twee jaar tijd werd het boeltje afgebroken en elf kilometer rivier met instroombekkens gerevitaliseerd, tot een galante groenpromenade met recreatiezones tussen verschillende wijken. Vervoort zag het met eigen ogen, en die gingen open. Brussel begint nu bescheiden met 700 meter aan te leggen tegen 2026 of een jaar per honderd meter. Ja, Koreanen hebben nu eenmaal snellere groene vingers.

VOLGENDE WEEK: Waarom kan je op sommige plekken in Brussel, zoals in Vorst Nationaal, alleen cash betalen?


BIG CITY: stel zelf je vraag

Elke week gaat BRUZZ met Big City op zoek naar antwoorden op jouw vragen over Brussel. Vragen allerhande over jouw stad stel je online aan de redactie. De vraag met de meeste voorkeuren wordt onderzocht en beantwoord.

Ook een vraag over Brussel? Zet onze journalisten aan het werk en stel je vraag in Big City.

Big City

Zet onze journalisten aan het werk en stel ons jouw vraag over Brussel. De populairste vragen van de BRUZZ-gebruikers worden beantwoord in een reportage op een of meerdere BRUZZ-kanalen. Alle info op bruzz.be/bigcity.
Fijn dat je wil reageren. Wie reageert, gaat akkoord met onze huisregels. Hoe reageren via Disqus? Een woordje uitleg.
Lees ook

Nieuws en cultuur uit Brussel in je mailbox?