big city

JOUW VRAAG. Wat wordt er gedaan aan exotische diersoorten in Brussel?

Bekijk ook de afspeellijst: donderdag 25 november 2021

De halsbandparkiet is de bekendste exoot in het Brussels Gewest, maar er zijn er nog veel meer. En ze bedreigen de inheemse biodiversiteit.

“Wij werken heel erg op preventie,” zegt Olivier Beck (44), bioloog en binnen het departement biodiversiteit van Leefmilieu Brussel verantwoordelijk voor het soortgericht beleid. “Sinds 2012 mag je bepaalde soorten niet meer verkopen, gratis of tegen een vergoeding overdragen, ruilen of aanschaffen. Het is verboden om ze te herintroduceren of bewust in de natuur los te laten. Dat zorgt er in de eerste plaats al voor dat er niet langer invasieve diersoorten in parken en vijvers terechtkomen. Ten tweede zijn er ook wel effectieve maatregelen om die dieren daar weg te halen.”

Daarbij is het cruciaal dat er zo snel mogelijk wordt ingegrepen. Dat gebeurt met het 'Early warning rapid response'-­systeem van waarnemingen.be. “Stel dat een wandelaar een grijze eekhoorn – die in Engeland zijn rode broeder verdrijft – in het Zoniënwoud spot, dan krijg ik diezelfde dag nog een mail met de exacte locatie. Daar wordt dan een vangkooi gezet, waarna die naar het opvangcentrum gaat.” En dan?

“Dan wordt die geëuthanaseerd,” zegt Beck. “De veearts beslist hoe, maar doorgaans is dat met een spuitje. Ook Canadese ganzen – die groter en sterker zijn dan onze eigen ganzen – worden bijvoorbeeld in de vleugel geprikt.”

Maar waarom moet er ingegrepen worden: gaat de natuur niet juist om de 'survival of the fittest'? “In West-Europa is er haast geen wilde natuur meer, en moet je ingrijpen om een biologisch optimum te bereiken. Als je dat niet zou doen, worden enkele soorten al snel dominant. De Canadese gans bijvoorbeeld, is zo struis en sterk dat de vos de strijd er niet mee aangaat, wat hij wel doet met de andere vogelsoorten. Als je die ongemoeid laat, krijg je al exponentiële groeicurves,” zegt Beck, “en ecologische verarming. Daarenboven vreten ze alles kaal, vertrappelen ze de oevervegetatie, en veroorzaken de uitwerpselen een enorme vervuiling, zeker in de periode dat ze ruien, en vier weken niet kunnen vliegen.”

Toch wordt niet altijd ingegrepen. Zo heeft het Zoniënwoud een optimum bereikt, en hebben zelfs invasieve exoten het moeilijk om daar binnen te dringen: alle ecologische niches zijn al ingenomen. “Daarom blijft bijvoorbeeld de populatie van Siberische grondeekhoorns er heel klein, en kunnen we die ongemoeid laten zolang we ze alleen daar terugvinden. Op andere plaatsen, zoals in nieuw ingerichte parken, is er veel meer beweging en dus verstoring, en hebben exoten het veel makkelijker om er voet aan de grond te krijgen. Zoals de Japanse duizendknoop in het park van Thurn & Taxis. De oplossing ligt erin de parken veel minder intensief te beheren. Vroeger moest het gras in een park overal als een gazon getrimd zijn. Waar mogelijk, wordt nu nog maar twee keer per jaar gemaaid. Een extensiever beheer is goedkoper en ecologisch waardevoller.”

Welke planten- en diersoorten prioritair worden aangepakt, wordt mee bepaald door Europa. Want behalve de Brusselse lijst van invasieve soorten, is er ook nog een veel dwingendere Europese lijst, die de lid- en deelstaten tot actie aanzet.

Voedsel

Op dit moment is Brussel prioritair bezig met verschillende waterplanten en zoetwaterkreeften, die vegetatie kortknippen, en vissen en kevers eten. “Als je er niks aan doet, heb je er in één vijver duizend van,” zegt Beck. “Daarom zullen we dat via een Europees LIFE-project monitoren en beheren. Hoe dat concreet zal gebeuren, weten we nog niet.” Of dat als voedsel verkocht kan worden? “Liever niet, want dan creëer je weer een vraag, die juist tot meer zoetwaterkreeften leidt.”

alexanderparkieten_-_frank_adriaensen.jpg
© Frank Adriaensen
| Alexanderparkieten

En de halsbandparkiet? De groene kwetteraars zien er dan wel mooi en vrolijk uit, het zijn holenbroeders, waardoor ze in concurrentie staan met inheemse broedvogels zoals de spreeuw en de koolmees, én de vleermuis. Toch fladderen ze nog altijd lustig rond. “We krijgen ze niet meer weg,” zegt Beck, “het is te laat, ze zijn met te veel. Er zijn er nu naar schatting 15.000 van, vooral in het noorden van het Brussels Gewest. Ze laten zich heel moeilijk vangen, zijn heel beweeglijk en ze eten geen korrels, waardoor voedsel met anticonceptie in – wat gebruikt wordt tegen duiven – niet werkt. Bijna elke Europese hoofdstad heeft een probleem met parkieten en geen enkele raakt ervan af. Daarom staan ze zelfs niet op de Europese lijst, het is simpelweg niet haalbaar om ze nog weg te krijgen. Vandaar dat we zo inzetten op preventie en snelle actie bij populaties die nog niet sterk ontwikkeld zijn. Alleen zo is goed beheer mogelijk.”

BIG CITY: stel zelf je vraag

Elke week gaat BRUZZ met Big City op zoek naar antwoorden op jouw vragen over Brussel. Vragen allerhande over jouw stad stel je online aan de redactie.

De vraag met de meeste voorkeuren wordt onderzocht en beantwoord.

Ook een vraag over Brussel? Zet onze journalisten aan het werk en stel je vraag via het formulier.

> Meer over Big City

Big City

Zet onze journalisten aan het werk en stel ons jouw vraag over Brussel. De populairste vragen van de BRUZZ-gebruikers worden beantwoord in een reportage op een of meerdere BRUZZ-kanalen. Alle info op bruzz.be/bigcity.
Meer nieuws uit Brussel

Nieuws en cultuur uit Brussel in je mailbox?