De migratiegolven naar Brussel (2): Brussel, asielstad?

"Het onderscheid tussen asielzoeker en migrant bestond vroeger niet"© Bart Dewaele

Kosmopolitisch, meertalig, kruisbestuivend: Brussel zou Brussel niet zijn zonder alle immigratiegolven uit haar geschiedenis. Dat is althans de insteek van reizend festival Made in Bruxsel. Tien avonden lang komt een ander deel van die migratiegeschiedenis aan bod. BRUZZ vraagt iedere spreker om alvast een tipje van de sluier op te lichten.

Deze vrijdag: François De Smet van Myria over asielzoekers in Brussel

Federaal migratiecentrum Myria kwam enkele dagen geleden nog in het nieuws, met hun kritiek op een wetsvoorstel voor huiszoekingen bij sans-papiers. "Onderzoek grondig of dat wel noodzakelijk is,", luidde het advies.

Net deze week verzorgt Myria-directeur François De Smet ook de tweede lezing van het migratiefestival Made in Bruxsel, dat halt houdt in het Joods Museum. Centraal staat de asielzoeker in Brussel, door de eeuwen heen.

Marx en Rimbaud

“Het kersverse België stond in de 19de eeuw bekend om haar liberale grondwet. Onder meer de verregaande vrijheid van meningsuiting en persvrijheid waren uitzonderlijk in die tijd. Enorm veel politieke vluchtelingen kwamen toen naar Brussel om hun werk te publiceren,” vertelt De Smet.

En zo kwam het dat Karl Marx in onze stad zijn Communistisch Manifest uitbracht. Dichter Arthur Rimbaud is nog zo’n illustere Brusselse asielzoeker. “Die intellectuelen werden toen heel anders ontvangen dan migranten nu. Ze waren natuurlijk ook met een pak minder.”

François De Smet Myria

“Niet onbelangrijk: het onderscheid tussen asielzoeker en migrant bestond toen nog niet. Die statuten kwamen er pas met de Conventie van Genève in 1949.” Maar vandaag draait de hele migratiepolitiek net rond dat onderscheid, stelt De Smet. “Wie kan aantonen dat hij bescherming nodig heeft, vangen we op. Voor economische migranten ligt dat anders.”

“Burgers hebben soms de indruk dat mensen misbruik maken van de asielprocedure, en om heel andere redenen in België willen blijven. Een moeilijk vraagstuk, dat ik in mijn lezing zeker wil uitdiepen.”

Fort Brussel of ‘laat maar komen’?

“Volgens mij zijn er alternatieven voor een streng migratiebeleid," zegt De Smet. "Maar ook complete openheid is geen oplossing. Dat brengt niet alleen het gastland uit evenwicht, het bevoordeelt ook enkel de migranten die de middelen hebben om tot hier te geraken.”

Het is jammer dat het migratiedebat vaak herleid wordt tot twee uitersten, vindt de Myria-directeur. “Of je wil een ondoordringbaar fort, of je wil alle grenzen open. De uitdaging is om daarin een fair  evenwicht te vinden.”

“Durf ook de vraag stellen: hoe kan migratie ons van dienst zijn? Vergeet niet dat de bevolking in Europa zienderogen afkalft. Misschien is een opener migratiebeleid wel in ons eigen economisch belang.”

Een gezicht op migratie plakken

De Smet is opgetogen dat het discussiepanel drie mensen met een migratieachtergrond telt: Soumayya Mohamed (Soedan), David Cusato (Chili, Huis van Latijns-Amerika)  en Ahmed Subhi (Irak, Our House Project).

“Ontmoetingen kunnen het migratiedebat verlichten. Je moet tegenover een migrant zitten en naar zijn of haar verhaal luisteren. Een gezicht op migratie plakken. Zo lang je dat niet doet, begrijp je niet waarover migratie gaat.”

Wie die ontmoeting wil koppelen aan een diner, kan vrijdag alvast iets vroeger komen voor tapas van from Syria with Love en een tentoonstelling over asielzoekers. De band Akasha Sound verzorgt de muziek van de avond.

De migratiegolven naar Brussel

Kosmopolitisch, meertalig, kruisbestuivend: Brussel zou Brussel niet zijn zonder alle immigratiegolven uit haar geschiedenis. Dat is althans de insteek van reizend festival Made in Bruxsel.
Fijn dat je wil reageren. Wie reageert, gaat akkoord met onze huisregels. Hoe reageren via Disqus? Een woordje uitleg.
Lees ook

Nieuws uit Brussel in je mailbox?