reeks

De maakbare stad: het Beursplein

Brussel verandert elke dag, en vaak kunnen we ons al snel niet meer herinneren hoe een plek er vroeger nu weer uitzag. Soms gebeuren die veranderingen en stoemelings en soms is er jaren gepalaver nodig om tot een consensus te komen.

Zeven jaar geleden was de ruimte voor het Beursgebouw op de Anspachlaan helemaal geen plein en reden er auto's op de centrale lanen. Na een oproep van filosoof Philippe Van Parijs (ULB) in Brussel Deze Week (de voorloper van BRUZZ, red.) in 2012 ontstond Picnic the streets, waarbij burgers midden op dat plein picknickten, verschillende zondagen na elkaar, met één duidelijke eis: meer kwaliteitsvolle openbare ruimte in de stad.

Nieuw was dat idee niet: toenmalig burgemeester Thielemans beloofde al in 2001 om werk te maken van autoluwe centrale lanen, maar nu bleek de tijd rijp voor een autoluw Brussel met de centrale lanen tussen De Brouckère en Fontainas als voetgangerszone. PS-toppers Freddy Thielemans, OCMW-voorzitter Yvan Mayeur en oud-schepen van Stedenbouw Henri Simons stuurden zelf een persbericht met die boodschap naar aanleiding van autoloze zondag.

En het stadsbestuur blijft niet bij de pakken zitten. Er komt bijna meteen een tijdelijke voetgangerszone met pingpongtafels en boomstammen als zitbankjes. Er volgen ook doctoraten, workshops en begin 2016 wordt zelfs een heus observatorium van de voetgangerszone opgericht om de gemoederen over de voetgangerszone en het protest van handelaars te bedaren. De werken gaan traag in 2017 en 2018, en nadien zorgt ook het coronavirus nog voor vertraging, maar stukje bij beetje wordt de piétonnier zoals we die nu kennen een feit.

Veel ruimte voor detail is er niet meer te zien op het Beursplein vandaag, en de trappen van het beursgebouw zijn geen eindpunt meer voor manifestaties, maar in juli 2023 zou Beer World klaar moeten zijn als centrale toeristische hotspot in de gerenoveerde Beurs. Het bankkantoor van BNP Paribas Fortis is een Exki geworden en het Grand Café op de hoek met de Beursstraat is in de staat van begin vorige eeuw hersteld. Nieuw is soms ook een beetje retro, want voor de Eerste Wereldoorlog reden er op de centrale lanen ook nauwelijks auto's.

Het is geen toeval dat "De maakbare stad" als nieuwe BRUZZ-reeks precies nu start, tien jaar na de eerste Picnic the Streets: met drie plaatsen die de as van de piétonnier vormen: van de Brouckère over het Beursplein tot het Fontainasplein.

Meer nieuws uit Brussel
Vooraan op BRUZZ

Nieuws en cultuur uit Brussel in je mailbox?